LAVOÛTE-CHLHAC- MALOWNICZE MIASTECZKO W ZAKOLU RZEKI ALLIER

 Położone w południowej Owernii, w departamencie Górnej Loary miasteczko Lavoûte-Chilhac, znajdujące się na liście „Plus beaux villages de France” (Najpiękniejszych Miasteczek Francji*), zawdzięcza swój urok rzece Allier, która zatacza tutaj bardzo zamknięte zakole, sprawiając, że miasteczko jest przez nią otoczone w 330°. Jego nazwa pochodzi z łacińskiego „volta”, oznaczającego „zakole”, i odnoszącego się do zawiłych meandrów rzeki Allier.

To niezwykle malownicze usytuowanie ukształtowało duszę i historię tego miejsca, przyczyniając się do powstania tutaj w XI wieku klasztoru, ufundowanego przez Odilona de Mercœur, piątego opata z Cluny, zakonu cieszącego się od XI wieku niezwykłą renomą na całym chrześcijańskim Zachodzie. 14 września 1025 podpisał on akt założenia klasztoru "Sainte-Croix de La Volte" («Świętego Krzyża Zakola »). Lavoûte-Chilhac stała się wówczas ważnym ośrodkiem kultu religijnego.

To właśnie wokół tego klasztoru, podlegającego opactwu w Cluny, powstanie osada, która przystosuje się do swojego niezwykłego położenia geograficznego w cyrku lodowcowym, otoczonym skalistymi ścianami, w objęciach rzeki Allier.

Dzisiaj z dawnego opactwa ufundowanego przez Odilona de Mercoeur, przekształcanego kilkakrotnie aż do rewolucji, zachowało się niewiele budowli. Jednak te nieliczne, które się zachowały, pochodzące z XIII, XV i głównie z XVIII wieku doskonale ilustrują poszczególne etapy rozbudowy klasztoru i kryją w sobie do dzisiaj średniowieczne skarby. Wznoszą się one dumnie pośrodku zakola rzeki, i są zgrupowane głównie wokół kościoła klasztornego św. Krzyża, w otoczeniu późnośredniowiecznych fortyfikacji.

W kościele św. Krzyża, który jest prawdziwym klejnotem architektury gotyckiej, możemy podziwiać romańską figurę Chrystusa z drewna polichromowanego z XII wieku oraz misternie rzeźbione stalle z XVI wieku.

Lavoûte-Chilhac kryje w sobie również fascynującą legendę. 8 lipca 1496, dwie dziewczynki bawiły się kamykami rzecznymi na brzegu Allier, rozłupując jeden z nich, ujrzały wewnątrz obraz matki Bożej trzymającej w ręku dzieciątko Jezus.

Mnisi benedyktyńscy dopatrzyli się w tym boskiego znaku, i zachowali ów « cudowny kamyk ». Zostały mu potem przypisane liczne uzdrowienia, przyciągając pielgrzymów z całego regionu. Do dziś można podziwiać tę relikwię w kościele, włożoną przez mnichów do srebrnego relikwiarza.

W Lavoûte-Chilhac przyroda dyktuje swoje prawa! Tutejsze budowle musiały na przełomie wieków stawiać opór licznym wylewom burzliwej rzeki Allier.

Średniowieczny most, prowadzący do miasteczka, wybudowany w XIII wieku, mierzący 64 metry długości, i wsparty na czterech różnego wymiaru łukach, solidnie zakotwiczonych na skalnych ławicach, jest jedynym mostem usytuowanym na rzece Allier, który przetrwał wieki stawiając opór ogromnym wylewom rzeki. Podczas gdy wiele innych mostów zostało porwanych przez nurt rzeki, most w Lavoûte-Chilhac świadczy o geniuszu jego średniowiecznych budowniczych. Przejście po nim jest niczym wędrówka śladami 800 letniej historii.

Ten wyjątkowy most łączy dwie dzielnice, na które dzieli się miasteczko: dzielnicę Barrys, gdzie znajduje się klasztor i kościół, z wąskimi przejściami pomiędzy grupami domów, które umożliwiały mieszkańcom dojście do rzeki lub szybkie udanie się z jednej ulicy do drugiej. Na przeciwnym, lewym brzegu rzeki, zwrócone tyłem do skalnej ściany, ustawione są XIX wieczne domy, których wyjątkowo wysokie fasady przypominają o tym, iż musiały się opierać wzbierającym wodom rzeki Allier.

Czasem złowroga, ale najczęściej przyjazna, malownicza przyroda Lavoûte-Chilhac i jego okolic sprzyja turystyce, pieszym wędrówkom oraz uprawianiu licznych sportów.

*We Francji istnieje stowarzyszenie "Les Plus Beaux Villages de France", czyli "Najpiękniejsze miasteczka Francji", które zostało założone w 1982 roku. Stowarzyszenie powstało w celu ochrony i promocji niezwykłego dziedzictwa niewielkich, ale wyjątkowych gmin. Należą do nich zarazem niewielkie osady jak i małe miasteczka.

KAPLICA NOTRE-DAME-D’ESTOURS

Osadzona, a raczej „zawieszona” na skalnej ostrodze, Notre Dame d’Estours, niegdyś nazywana Notre-Dame-des tours, jest położona nad głębokimi przełomami rzeki Seuge. To owiane legendą sanktuarium króluje tu dumnie w otoczeniu dzikiej natury. Początki jego kultu sięgają lat 1100-1200. W 1260 roku biskup Mendes wyznacza księdza dla tejże kaplicy.

Najprawdopodobniej wybudowana została ona przez tych samych budowniczych, którzy pracowali przy budowie chóru w katedrze w Le Puy-en-Velay.

Jak głosi legenda, Najświętsza Maria Panna objawiła się tutejszym dzieciom w pobliżu przełomów Seuge, podczas gdy pilnowały one stado bydła. Oznajmiła im, iż pragnie „pozyskać chwałę swego ludu i obdarzyć go dobrodziejstwami”. Niedługo potem młodzi pasterze krów zostali w cudowny sposób poprowadzeni do miejsca, gdzie znajdowała się figura Madonny. Była ona ukryta w niemalże niedostępnej szczelinie skały górującej nad rzeką Seuge. Figura ta została im rzekomo wskazana ryczeniem wołów z przeciwnego brzegu rzeki. Przenoszona później z kościoła w Cubelles do Monistrol-d’Allier, a następnie do Saugues, Madonna zawsze wracała do swoich skał, gdzie w końcu wybudowano jej sanktuarium. Tak oto narodził się kult Madonny z Notre-Dame des tours. Posąg przedstawia Madonnę „w majestacie” będącym artystycznym wizerunkiem Najświętszej Marii Panny.

W 1464 roku kaplica w Estours uzsykuje swojego przeora. Miejsce wraz z upływem lat staje się coraz bardziej uczęszczane i msze są tu odprawiane w każdą niedzielę i święta. Podczas wojen religijnych mała kaplica została całkowicie zniszczona, po czym odbudowana i powiększona w 1560 roku. Pielgrzymki do sanktuarium Notre-Dame d’Estours odbywają się w otoczeniu dzikiej przyrody, surowych zboczy skalnych, często w trudnych warunkach pogodowych. Pielgrzymi przybywają tutaj, by prosić Matkę Boską o urodzaje, prosić o pomoc podczas klęsk żywiołowych.

Dzięki hojności darczyńców, miejsce zostało stopniowo zagospodarowane, upiększone. Na skale górującej nad esplanadą został wzniesiony posąg Madonny, zainstalowano dzwonnicę oraz zadaszenie dla pielgrzymów. Ulepszono również ścieżki prowadzące do sanktuarium. Główny ołtarz, kostka brukowa i dach dodatkowo upiększyły to cenne dziedzictwo departamentu Górnej Loary. Do popularności Notre-Dame d’Estours dodatkowo przyczynia się fakt, że zostało tutaj wysłuchanych wiele modlitw, spełnionych wiele życzeń, miały tu miejsce liczne cudowne uzdrowienia.

Pielgrzymka do sanktuarium Notre-Dame d’Estours umacnia wiarę mieszkańców cechującego się surowym klimatem Masywu Cézallier. Renoma Najświętszej Maryi Panny z Notre-Dame d’Estours sprawiła, że posąg został oficjalnie koronowany 7 września 1913 roku.

Inne, niezwykle ciekawe miejsca w pobliżu to Saint Julien des Chazes ze swoją magiczną kaplicą, o której piszę w jednym z poprzednich artykułów na blogu, Prades, Chanteuges, Saugues, Rochegude, Lavoûte-Chilhac. Nie omieszkajcie ich odwiedzić, będąc w tych pięknych okolicach.