SAINT FLORET, DAWNA TWIERDZA OBRONNA OWERNII

 Przybywając do Saint-Floret, wioski położonej na południu departamentu Puy-de-Dôme, kilkanaście kilometrów od Issoire i Besse-en-Chandesse, nawet nie przypuszczamy, że kryje ona w sobie tyle skarbów. Warto zatem dać się ponieść ciekawości i ulec czarowi tego miejsca, które znajduje się na liście « Najładniejszych wiosek i miasteczek Francji » (Les Plus Beaux Villages de France)

Przytulone do skał wzdłuż rzeki la Couze Pavin, dopływu Allier, Saint-Floret fascynuje swoim malowniczym usytuowaniem i średniowiecznym zabudowaniem, stając się wręcz obowiązkowym etapem podczas zwiedzania Owernii.

Ślady przeszłości są tu obecne na każdym kroku.

Wsi strzeże królująca na wzgórzu wieża dawnego zamku obronnego, który do 1225 był własnością delfinów Owernii. U jego stóp rozciągają się wąskie kamienne uliczki z domami, przypominające przeszłość tego miejsca związanego z uprawą winnic, zniszczonych przez epidemię filoksery w latach 1863-1879.

Podczas Rewolucji, Saint Floret nazywało się Roche la Couze (Skała La Couze), z uwagi na rygiel skalny uformowany przez dwie ostrogi, które wznoszą się nad przepływającą przez wieś rzeczkę la Couze Pavin.
Kilka kładek łączy dwa brzegi rzeki, jak również stary XV wieczny most la Pède, którego jedyne przęsło zawiera pośrodku kapliczkę z polichromowaną romańską rzeźbą Madonny z XIII wieku, zwanej również Matką Bożą w majestacie.

Podczas nalotu na wieś przez niemieckie bombowce w 1944, jedyna bomba, która nie wybuchła upadła właśnie pod ten most.
Z tym cudem ocalałym mostem sąsiaduje inny, o odmiennej architekturze, umożliwiający przejechanie przez rzeczkę la Couze, i dotarcie do wzgórza Chastel.

W sercu wsi, wieża zamkowa przenosi nas do fascynującej przeszłości twierdzy obronnej, jaką było to miejsce, będące świadkiem bogatej historii tego regionu.

Zamek obronny na skalnym wzgórzu został wzniesiony w XIII wieku. W 1225 hrabia Clermont podarował posiadłość Saint-Floret jednemu ze swoich wiernych towarzyszy, prosząc go o wybudowanie w tym miejscu twierdzy zapewniającej bezpieczeństwo kraju. W XIV wieku jeden z jego potomków zlecił budowę wspaniałej sali gotyckiej o bokach długości 9,6 m, z dwunastoma ostrołukowymi sklepieniami i zwornikiem zdobionym rzeźbą przedstawiającą słońce z ludzką twarzą.

W 1370 roku, na cześć przybycia księcia de Berry, namalowano na jej ścianach około czterdzieści fresków przedstawiających historię powieści o Tristanie i Izoldzie, jedynych tego typu we Francji. Trzynaście spośród nich przetrwało do dzisiaj. Te niezwykłe, wyjątkowo cenne freski oddające hołd powieści rycerskiej można podziwiać podczas zwiedzania wieży.

Od 2011 otwarto dla zwiedzających również drugą salę. Można w niej zachwycać się wspaniałą więźbą dachową i fragmentami dawnej posadzki. Z wieży możemy również podziwiać panoramiczny widok na okolice.

W XVII wieku mieściła się w niej świątynia protestancka.

Z zamku obronnego wybudowanego w XIII wieku pozostała tylko wieża, sam zamek został wyburzony wskutek polityki kardynała Richelieu, który w 1626 zasugerował Ludwikowi XIII usunięcie wszystkich twierdzy, które przestały służyć obronie królewstwa. Ta okrągła wieża, podobnie jak część mieszkalna wybudowana wiek później, jest otwarta dla zwiedzających w okresie letnim, od czerwca do października bądź za dokonaniem rezerwacji poza sezonem letnim.

Wybudowanie zamku na lewym brzegu rzeki Couze przyczyniło się niewątpliwie do rozbudowy wsi. Łagodny klimat sprzyjał także rozwojowi upraw drzew owocowych (głównie sadów jabłoniowych) wzdłuż rzeki oraz winnic na przeciwległych zboczach doliny.

A jeśli dsyponujecie czasem i pasjonujecie się architekturą średniowieczną, możecie przejść na drugi brzeg starym mostem la Pède, o którym wspominałam wcześniej, i wspiąć się wyżej, aby podziwiać królujące nad wsią zabudowania Chastel z romańską kaplicą i cmentarzem. Podczas prac związanych z zagosopodarowaniem terenu zrealizowanych pod koniec lat siedemdziesiątych, odkryto tutaj około trzydzieści grobów wydrążonych w skale. Te wnęki są nazywane antropomorficznymi ze względu na ich kształt dopasowany do ciała ludzkiego. Znajduje się tu również ossuarium zawierające około sto ludzkich czaszek ułożonych w stos o wysokości pięciu metrów. Obok cmentarza znajduje się mała romańska kapliczka ozdobiona ściennym malowidłem z XIV wieku przedstawiającym władcę Saint-Floret z rodziną.

Zwiedzanie Saint-Floret nie ogranicza się wyłącznie do architektury. Jego kamienne uliczki z dawnymi domami właścicieli winnic, tarasami i gołębnikami przypominają o znaczeniu winnic i sadownictwa w tym regionie.

Zatrzymując się w Saint-Floret możecie również odkryć lokalne przysmaki, sprzyjają temu szczególnie letnie targi. Można wówczas skosztować słynnego sera Saint-Nectaire, będącego specjalnością tego regionu. A może traficie również na kolorowe i wypełnione muzyką Święto Saint-Floret, odbywające się każdego roku w drugi weekend czerwca, które będzie okazją do spotkania z mieszkańcami. Natomiast w lipcu targi rzemiosła i salon książki pozwolą Wam odkryć lokalne wyroby i poznać miejscowych pisarzy. Z kolei targi jesienne, mające miejsce w drugi weekend października są jeszcze jedną okazją do zanurzenia się w świątecznej i radosnej atmosferze wsi.

CHAMPEIX- MIASTECZKO OGRODÓW W LE PUY-DE-DÔME

 Położone w połowie drogi między Clermont-Ferrand i Issoire, w departemencie Puy-de-Dôme, Champeix rozciąga się po obu stronach rzeki Couze Chambon. Nazywane „miasteczkiem ogrodów”, otrzymało regionalną nagrodę za uwydatnienie i promowanie dziedzictwa przyrodniczego i architektonicznego, głównie ze względu na bioróżnorodność ogrodów otaczających wzgórze, na którym dawniej wznosił się zamek Marchidial. Są to ogrody wspólnotowe, tworzone i pielęgnowane przez lokalną społeczność i gminę. Każda pora roku sprzyja przechadzkom po średniowiecznych zboczach wzgórza Marchidial, jak również wzdłuż rzeki Couze. Co rok, w pierwszą niedzielę maja Champeix organizuje duży targ roślin, w którym biorą udział producenci z całego regionu.

Champeix jest położone w miejscu zetknięcia zapadliska Limagne (la faille de Limagne) i skalnego progu ustanowionego od zachodu przez wulkaniczny masyw Mont Dore. Podczas eurpcji wulkanicznych Trzeciorzędu i Czwartorzędu potoki lawy doprowadziły do powstania skał wapiennych Aubary oraz skał magmowych, pumeksów i tufów, stanowiących dzisiaj wyżynę la Serre.

Champeix  rozwinęło się nad rzeką Couze Chambon i jej zakolem. Słowo „Couze” oznacza zachodnie dopływy rzeki Allier, małe rzeczki o rwącym nurcie, czerpiące źródło w masywach wulkanicznych. La Couze Chambon czerpie swoje źródło u stóp masywu Sancy.

Woda odgrywała najważniejszą rolę w tradycyjnym rolnictwie doliny Couzes.

Kanały, nazywane „bief” lub „béal” dostarczały energii wodnej młynom, umożliwiając nawadnianie ogrodów warzywnych i sadów.

Młyny figurujące w 1812 w katastrze napoleońskim zaprzestały działalności, ale Champeix zachowało do dziś swoją tradycję ogrodniczą, ogrody usytuowane wzdłuż kanału, zasilającego nadal elektrownię wodną, są połączone kładkami z położonymi na przeciwległym brzegu domami.

Winnice, uprawiane od starożytności na tarasach wzgórz otoczonych murkami ze skały wulkanicznej zajmowały aż do początków epidemii filoksery w 1863 centralne miejsce, zniszczyła ona całkowicie uprawy winorośli, od początku XX wieku to sady jabłoniowe rozsławiają doliny Couzes.

W okresie średniowiecza, miasteczko rozciągało się u stóp zamku położonego na wzgórzu. Ta dzielnica została częściowo opuszczona, prawdopodobnie w okresie wojny stuletniej. Dwie dzielnice przedstawione w herbarzu Revel istnieją do dziś: górna dzielnica Marchidial, gdzie niedyś odbywały się targi i jarmarki i dolna dzielnica kościoła św. Krzyża.

Na szczycie wzgórza kiedyś znajdował się zamek, dzisiaj pozostała w tym miejscu tylko część dawnego muru obronnego oraz mały XII wieczny kościół św. Jana Chrzciciela (Saint-Jean Baptiste), który stanowił kaplicę przynależącą do zamku. Obok znajduje się dawna plebania, zakrystia i dzwonnica z 1745 z dzwonem z kutego żelaza.

Z tarasu kościoła roztacza się panoramiczny widok na położoną w dolnej części miasteczka dzielnicę św. Krzyża (Sainte Croix), ogrody la Combe i kaplicę Anciat. Kościół św. Jana był do 1789 roku kościołem parafialnym.

Po prawej stronie przejścia w pobliżu kościoła na szczycie można zobaczyć fasadę dawnej cysterny wydrążonej w skale, która znajduje się w miejscu dawnej wysokiej czworokątnej wieży z XV wieku.

Widoczne są również pozostałości okrągłej wieży z początku XIII wieku, nazywanej filipińską z uwagi na model rozpowszechniony w dolnej Owernii z inicjatywy króla Filipa Augusta (1213-1214)

Od XIII wieku zamek w Champeix był ważną twierdzą i główną siedzibą hrabiów- Delfinów Owernii. W 1423 ostatni delfin Owernii, Béraud III udzielił mieszkańcom tzw. „charte de franchises” - akt praw i przywilejów, który świadczył o tym, że miasteczko było ważnym ośrodkiem handlowym.

Po zwiedzeniu dzielnicy Marchidial w górnej części miasteczka warto przespacerować się po jego centrum, w dzielnicy kościoła św. Krzyża (Sainte Croix) oraz wokół place de la Halle, można również zjeść obiad w jednej z tutejszych restauracji. A miłośników pieszych wędrówek czekają liczne piesze szlaki wokół Champeix, jeden z nich wiedzie do urokliwej osady Montaigu-le-Blanc.

W okolicy warto zatrzymać się w pełnych uroku miasteczkach takich jak Saint-Floret, Saurier,Vic-le-Comte, Saint-Saturnin.

 

Na szczycie wzgórza znajdował się zamek, dzisiaj pozostała w tym miejscu tylko część dawnego muru obronnego oraz XII wieczny kościół św. Jana Chrzciciela (Saint-Jean Baptiste), który stanowił kaplicę przynależącą do zamku. Mała budowla z pojedynczą nawą Petit édifice roman à nef unique et chevet plat. Obok znajduje się dawna plebania, zakrystia i dzwonnica z 1745 z dzwonem z kutego żelaza.

Z tarasu kościoła roztacza się panoramiczny widok na położoną w dolnej części miasteczka dzielnicę św. Krzyża (Sainte Croix), ogrody la Combe i kaplicę Anciat. Kościół św. Jana był do 1789 roku kościołem parafialnym.

Po prawej stronie przejścia w pobliżu kościoła na szczycie można zobaczyć fasadę dawnej cysterny wydrążonej w skale, która znajduje się w miejscu dawnej wysokiej czworokątnej wieży z XV wieku.

Widoczne są również pozostałości okrągłej wieży z początku XIII wieku, nazywanej filipińską z uwagi na model rozpowszechniony w dolnej Owernii z inicjatywy króla Filipa Augusta (1213-1214)/

Od XIII wieku zamek w Champeix był ważną twierdzą i główną siedzibą hrabiów- Delfinów Owernii. W 1423 ostatni delfin Owernii, Béraud III udzielił mieszkańcom tzw. „charte de franchises” - akt praw i przywilejów, który świadczyła o tym, że miasteczko było ważnym ośrodkiem handlowym.

Po zwiedzeniu dzielnicy Marchidial w górnej części miasteczka warto przespacerować się po jego centrum w dzielnicy kościoła św. Krzyża (Sainte Croix) oraz wokół place de la Halle, można zjeść obiad w jednej z tutejszych restauracji. A miłośników pieszych wędrówek czekają liczne piesze szlaki wokół Champeix, jeden z nich wiedzie do urokliwej osady Montaigu-le-Blanc.

W okolicy warto zatrzymać się w pełnych uroku miasteczkach takich jak Saint-Floret, Saurier,Vic-le-Comte, Saint-Saturnin.

SAINT-NECTAIRE I TRADYCJA SEROWARSKA OWERNII

Saint-Nectaire, miasteczko znane z produkcji sera o tej samej nazwie, składa się z dwóch odrębnych części. Dolna część, położona w otoczeniu czterdziestu źródeł, które wypływają w pobliżu Couze de Chambon, stanowi uzdrowisko. Zabytkowa, stara część miasteczka jest natomiast osadzona na wzgórzu Cornadore, to właśnie w tej górnej części możemy podziwiać jeden z najładniejszych kościołów romańskich Owernii, wybudowany z trachitowej lawy i porowatego tufu, o niezwykle harmonijnych proporcjach.

Ale Saint-Nectaire jest najbardziej znane z sera, który jest tutaj produkowany, ser Saint-Nectaire wywodzi się z obszaru wulkanicznego wzgórz Monts Dore i posiada, jako pierwszy we Francji, od 1925 roku znaczek AOC (Appellation d’Origine Contrôlée), co oznacza, że został wyprodukowany i dojrzewał zgodnie ze ściśle ustalonymi wymaganiami i zgodnie z tradycją. Tradycja serowarska w Owernii jest niezwykle bogata, sery takie jak le bleu d’Auvergne, Saint-Nectaire, Cantal, fourme d’Amber et Salers, należą do najlepszych we Francji, a więc podczas pobytu w Owernii możecie również zwiedzić piwnice serowe na tzw drodze serów AOC Owernii, usytuowanych pomiędzy departamentami Cantal i  Puy-de-Dôme.

A poniżej kilka zdjęć z miasteczka Saint-Nectaire. W pobliżu możecie również zwiedzić: Besse et Sainte-Anastasie (Besse en Chandesse), Champeix, Saurier, Saint Floret, Montpeyroux, Usson, Saint Ilpize, Issoire, Clermont-Ferrand,  wspiąć się na Mont Pariou, wybrać się nad jezioro Pavin (Lac Pavin).

 

MONTPEYROUX- UROCZE MIASTECZKO Z ARKOZY

 Montpeyroux, miasteczko leżące w departamencie Puy-de- Dôme, 20 km od Clermont-Ferrand, czerpie swoją nazwę od mons petrosus oznaczającego « kamieniste wzgórze », co doskonale oddaje jego położenie. Wybudowane na wzgórzu osadowym, którego najwyższy punkt osiąga wysokość 490 metrów n.p.m., pomiędzy doliną rzeki Allier od wschodu i uskokiem Limagnes od południa do zachodu, już z oddali przyciąga uwagę swoją dominującą sylwetką.

Roztacza się stąd wyjątkowy widok na wulkany departamentu Puy-de Dôme. Na północy, widnieją puys Corent, Monton i Saint-Sandoux, nieco dalej zarysowuje się łańcuch les Puys de Dôme. Od strony zachodniej, wzgórza Sancy (les monts du Sancy) i ich boczne łańcuchy górują nad terenami uprawnymi. Na południu, rzeka Allier rzeźbi przełomy, odsłaniając strome zbocza porośnięte lasami, zataczając zakole u stóp wzgórza, na którym wznosi się miasteczko Saint-Yvoine. Od wschodu, zarysowuje się zwarta zielona grupa wulkanów la Comté.

Nazwa Mons petrosus pojawiła się około 1095, kiedy to został założony klasztor w miejscu zwanym le Rivage, z inicjatywy opactwa w Sauxillanges.

W 1212 ziemie senioralne zostały powierzone  Bertrandowi de la Tour. Około 1280. wybudowano zamek, którego jedyną pozostałością jest  dzisiaj wieża. U jego stóp powstało miasteczko, otoczone fortyfikacjami do końca Średniowiecza.

Mieszkańcy osadzili je wysoko, wokół wieży zamkowej, optymalnie wykorzystując wypukłość terenu. Domy wznoszą się tarasowato, od osadowej równiny aż po skalisty szczyt wzgórza. Do tej różnorodności terenu dostosowała się racjonalna uprawa gruntów: zbóż, owoców, winnic, ogrodów roztaczających się na zboczach wzgórza.

Miasteczko słynęło również z kamieniołomów, w których wydobywano arkozę, rodzaj skały osadowej, uznawanej za rodzaj piaskowca, ale w przeciwieństwie do niego, obfitującej w ziarna kwarcu, skalenia i miki. Termin « arkose » pochodzi od greckiego słowa « arkos », oznaczającego « twardy », co doskonale oddaje trwałą i odporną naturę skały. Arkoza była między innymi wykorzystywana do budowy kościołow i wież romańskich.

Jej kolor zmienia się w zależności od złóż, i może być beżowy, złocisty, ochrowy, różowy.

Na początku XX wieku istniało na terenie gminy jeszcze pięć kamieniołomów.

Fortyfikacje Montpeyroux zapisały się trwale w historii Owernii.

Od 1150 konflikt pomiędzy hrabią Owernii i biskupem Clermont-Ferrand, zapoczątkowuje okres zamieszek, który powoduje interwencję wojska królewskiego. W 1212, król Philippe-Auguste przyłącza Owernię do domeny królewskiej, i powierza ziemie senioralne Montpeyroux, Orcet i Coudes wpływowej rodzinie baronów de la Tour d’Auvergne.

Na początku XVI wieku, Jean de la Tour jest również hrabią Owernii, jego córka Madeleine, poślubia Laurenta de Médicis, księcia Urbin, i w 1518 dziedziczy zamek. Ich córka, Catherine de Médicis przejmuje w posiadanie Montpeyroux, które przechodzi następnie we władanie jej córki, Marguerite de Valois, królowej Margot (« la Reine Margot »). W 1610 ta ostatnia odstępuje swoje posiadłości w Owernii przyszłemu królowi Ludwikowi XIII. Domena Montpeyroux jest związana z losem baronii de la Tour aż do Rewolucji.

 Od 1890 do 1927 liczba mieszkańców Montpeyroux spadła z 570 do 181. Dzielnica średniowieczna została opuszczona i zaczęła popadać w ruinę. W latach pięćdziesiątych miasteczko zaczyna na nowo tętnić życiem dzięki prefektowi Yves’owi Péronny i architektowi Josephowi Pérol. Powstaje wówczas stowarzyszenie « Village de l’Espoir » (Miasteczko Nadziei). Domy zostają odrestaurowane, zamieszkują je artyści i rzemieślnicy. Winnice, porzucone w XIX wieku z powodu niszczycielskiej filoksery, a także ucieczki ludności ze wsi do miasta, dzisiaj są na nowo uprawiane.

XV wieczna brama stanowiąca część fortyfikacji prowadzi do średniowiecznej części miasteczka.

Jednym z zabytków Montpeyroux jest również kościół Notre Dame zbudowany z arkozy na podstawie planów architekta Hugues’a Imbert. Jego neoromańska architektura wzoruje się na planach dużych kościołów pielgrzymkowych Dolnej Owernii.

Główna Wieża, wybudowana z arkozy w środku XIII wieku jest symbolem poddaństwa królowi Francji wskutek przyłączenia Owernii do domeny królewskiej, i jest ostatnią pozostałością średniowiecznego zamku.

 W 1989 Montpeyroux dołącza do prestiżowego grona « Najpiękniejszych Miasteczek Francji »  (« Les Plus Beaux Villages de France »).*

Dzisiaj władze gminy starają się rozwijać turystykę odpowiedzialną, nie kolidującą z jakością życia mieszkańców.

Miasteczko dysponuje licznymi pokojami gościnnymi, ja miałam okazję przetestować La Charmeraie, 2 mont du Guetteur, Montpeyroux, u pana Simonini, miejscowego artysty. Niezwykle oryginalne wnętrze, piękny taras z panoramicznym widokiem, przepyszne śniadanie z domowymi wyrobami. Gorąco polecam ! (załączam zdjęcia)

Można również udać się na obiad lub kolację do miejscowych restauracji Art-Koze, rue de la Grande Chareyre lub Ô Détour, rue de la Grande Chareyre,

A w okolicy jest co zwiedzać, więc weekendowy lub dłuższy pobyt w Monpeyroux pozwoli Wam wybrać się na jednodniowe wycieczki po okolicznych miasteczkach.

*We Francji istnieje stowarzyszenie "Les Plus Beaux Villages de France", czyli "Najpiękniejsze miasteczka Francji", które zostało założone w 1982 roku. Stowarzyszenie powstało w celu ochrony i promocji niezwykłego dziedzictwa niewielkich, ale wyjątkowych gmin. Należą do nich zarazem niewielkie osady jak i małe miasteczka.

Na uwagę zasługują między innymi : Champeix, Saint Nectaire, Issoire, Besse en Chandesse, Usson, Saurier.

CLERMONT FERRAND- PODRÓŻ DO KRAINY WULKANÓW OWERNII

Departament Puy-de-Dôme stanowiący część dawnej Dolnej Owernii, składa się, poza centralną równiną Limagne, głównie z gór i wyżyn, a przede wszystkim z pasma osiemdziesięciu wulkanów, nazywanych Puys (chaîne des Puys) lub monts Dôme, o różnych kształtach, rozciągających się na długości 45 km w północnej części Masywu Centralnego.

Jeden z nich, najwyższy, Puy-de-Dôme (1465 m.n.p.m.), nadał swoją nazwę departamentowi. W zachodniej części departamentu leżą góry Dore (Monts Dore), stanowiące dawny monumentalny stratowulkan zerodowany podczas epoki lodowcowej, ukazują one inne, nieco bardziej alpejskie oblicze, ze skalnymi grzebieniami, wśród których dominuje Puy de Sancy.  

W centrum znajduje się masyw Cézallier- wyżyna wulkaniczna z roślinnością przypominającą tundrę, a na południowym zachodzie od masywu Sancy rozciąga się granitowa wyżyna Artense.

W pozostałej części departamentu wulkanizm jest również widoczny na wyżynie Gergovie- kolebce tożsamości narodowej, a także od strony wschodniej w Livradois, nazywanym Toskanią Owernii.

W Le Puy-de Dôme wszędzie migoczą jeziora wulkaniczne, takie jak Pavin- jedno z najpiękniejszych jezior Owernii, z magmowych skał spadają wodospady, jak np. Grande cascade du Mont Dore, tryskają źródła termalne żywione ogniem ziemi.

Będąca owocem epoki geologicznej, ta ukształtowana przez ogień przestrzeń jest krucha, jej mieszkańcy, świadomi tego, utworzyli w 1977 naturalny park Wulkanów Owernii, jeden z najstarszych i największych we Francji.

To właśnie na tle tych młodych geologicznie wulkanów o przeróżnych kształtach: stożków, kraterów, kopuł, maarów, z których najmłodsze powstały zaledwie kilka tysięcy lat temu, roztacza się historyczna stolica regionu- Clermont-Ferrand.

Główne miasto departamentu Puy-de-Dôme, Clermont-Ferrand, cieszy się wyjątkowym położeniem. Usytuowane u stóp drzemiącego wulkanu- Puy de Dôme, w otoczeniu młodych wulkanów łańcucha les Puys, Clermont, uosabia marzenie miasta na łonie natury.

 Clermont-Ferrand jest miastem o bogatej historii, zarazem dynamicznym i nowoczesnym. Usytuowane na skrzyżowaniu ważnych szlaków komunikacyjnych i autostrad (A 71, A 72 oraz A 75)., wyposażone w międzynarodowe lotnisko, Clermont jest miastem uniwersyteckim, ważnym ośrodkiem kultury, światową stolica filmu krótkometrażowego, siedzibą teatru Comédie de Clermont, miejscem licznych festiwali muzycznych. 

Miasto posiada dwa centra historyczne, które niedyś stanowiły dwa osobne miasta: starożytne Clermont i średniowieczne Montferrand. Pierwsze z nich skupia się wokół wzgórza, na którym króluje mroczna gotycka katedra ze strzelistymi, pnącymi się ku niebu iglicami. Naprzeciwko niej można dostrzec położony na obrzeżach miasta wulkan Le Puy-de-Dôme, tak drogi sercu mieszkańców.

Aż trudno wyobrazić sobie, że miasto powstało na miejscu trzech dużych wulkanów, których narodziny sięgają około 130 tysięcy lat wstecz. To właśnie efekt kolejnych wybuchów wulkanicznych ukształtował wzgórze, na którym dzisiaj wznosi się katedra i gdzie mieści się serce starego miasta.

 

Katedra Notre-Dame -de-L’Assomption (Matki Boskiej Wniebowziętej)

Jej budowę rozpoczęto w 1248, a zakończono dopiero w XIX wieku, zastąpiła ona katedrę romańską usytuowaną w tym samym miejscu, poprzedzoną dwoma sanktuariami chrześcijańskimi. Większa część aktualnej katedry pochodzi z drugiej połowy XIII wieku, do jej budowy użyto miejscowego kamienia pochodzącego z Volvic w pobliżu Clermont. Fasada zachodnia oraz inne renowacje zostały wykonane w XIX wieku przez architekta Eugène’a Violet-le-Duc.

Światło wpada do transeptu przez dwie przepiękne rozety o intensywnie czerwonym (rozeta południowa) i fioletowo-purpurowym (rozeta północna) zabarwieniu. We wnęce balkonowej północnej części wnętrza znajduje się XVI wieczny mechanizm zegara, datowany na przełom XVII/ XVIII wieku. Okazałe łuki poprzedzające prezbiterium dają wrażenie strzelistości i lekkości.

W niszach wieży znajdują się 22 figury biskupów, kanoników i świętych. Na zachodnim frontonie umieszczono figurę świętego Michała Archanioła, przypominającą dawną ołowianą figurę, która zdobiła szczyty wieży romańskich.

To właśnie z katedry lub z przylegającego do niej placu Zwycięstwa (la place de la Victoire), można dostrzec w oddali na końcu ulicy wulkan le puy de Dôme.

Przy uliczkach rozproszonych wokół katedry i odchodzących od placu Victoire możemy podziwiać urocze prywatne rezydencje-pałacyki i fontanny w barokowym stylu, między innymi fontannę Amboise.Ta renesansowa fotanna, ozdobiona motywami roślinnymi, została wyrzeźbiona w zastygłej lawie wulkanu Volvic w 1515 z inicjatywy Jacsques’a d’Amboise, biskupa miasta.

Stare miasto kontrastuje z tętniącym życiem placem Jaude, na którym królują pomniki bohaterów regionu- Vercingétorix’a, króla Celtów oraz generała Desaix, urodzonego w departamencie Puy-de-Dôme, poległego w 1800 w bitwie pod Marengo. Pomnik znanego filozofa i pisarza Blaise’a Pascala rodem z Clermont-Ferrand znajduje się przy aktualnym skwerze noszącym jego nazwisko.

Nieopodal znajduje się kościół Saint Pierre-des-Minimes, jak również hala targowa Saint-Pierre.

Z kolei pobliska dzielnica le Port, dawne przedmieście Clermont, włączone do murów obronnych miasta w XIV wieku, może się poszczycić przepiękną bazyliką romańską Notre-Dame, należącą do Światowego Dziedzictwa Unesco. Bazylika Notre-Dame-du-Port zbudowana w XII wieku, na miejscu dawnego kościoła z VI wieku, jest jednym z najpiękniejszych przykładów sztuki romańskiej Owernii, figurującym na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wewnątrz na szczególną uwagę zasługuje prezbiterium i kaplice oraz bogata ornamentyka kapiteli.

Niezwykle przyjemnie jest spacerować uliczkami tej dzielnicy, szczególnie ulicą du Port, której nazwa „Portowa” nie ma żadnego związku z morzem, pochodzi ona z łacińskiego portus i oznacza „skład, magazyn”, a to ze względu na jej usytuowanie, w pobliżu bramy wjazdowej Champet, przez którą wwożono towar do miasta.

Idąc uliczką du Port przyciągają wzrok fasady szesnasto- i osiemnastowiecznych kamienic, urokliwe witryny antykwariatów, księgarnii i galerii sztuki.   

Po drugiej stronie ulicy du Port znajduje się wart zobaczenia XII wieczny kościół św.Wawrzyńca (Saint-Laurent).

W tej dzielnicy mieszczą się także okazałe prywatne rezydencje, wśród których wyróżniają się między innymi l’hôtel Chazerat w stylu Ludwika XVI, (przy ulicy Pascal, dawnej ulicy des Nobles), z XVII wieku, z owalnym dziedzińcem, oraz l'hôtel Martial de Grandseigne.

Rue Pascal, rue des Chaussetiers..., idąc tymi ulicami warto zatrzymać się przed balkonami z kutego żelaza, przyjrzeć się eleganckim fasadom, a zwłaszcza fontannom z lawy wulkanicznej, których postacie o rozwichrzonych włosach, czułym lub obłąkanym spojrzeniu intrygują: fontanny Amboise, Urbain II, Saint-Genès,Terrail - miasto liczy łącznie aż pięćdziesiąt fontann.

Pomiędzy uliczkami starego miasta a dzielnicą uniwersytecką, warto wybrać się na spacer alejkami ogrodu Lecoq (jardin Lecoq), który jest prawdziwą oazą spokoju.

Jest to również dzielnica, która gości każdego roku międzynarodowy Festiwal Filmu Krótkometrażowego. Historia i nowoczesność, natura i miasto- to właśnie styl życia, jaki oferuje swoim mieszkańcom i odwiedzającym je Clermont-Ferrand!

Stare miasto Montferrand

Dzielnica Montferrand, usytuowana około trzy kilometry od centrum Clermont, zachowała swoje średniowieczne zabudowania, począwszy od kościoła Notre-Dame-de-la-Prospérité, znajdującego się na wzgórzu, na którym wznosił się kiedyś zamek hrabiów Owernii, rywalizujących z biskupami Clermont. Montferrand zostało założone w XII wieku przez hrabiego Guillaume’a VI Owernii, i stanowiło niegdyś osobne miasto. Władcy Owernii zapragnęli wybudować w tym miejscu zamek i fortyfikacje, aby móc rywalizować z sąsiednim miastem Clermont, będącym siedzibą biskupów. Oba miasta zostały połączone w jedno w wyniku podpisania edyktu w Troyes w 1630, który został zatwierdzony nowym edyktem w 1732 przez Ludwika XV.

Dawny zamek, poddany pracom renowacyjnym, jest tymczasowo zamknięty dla zwiedzających.

W dawnym klasztorze Urszulanek z XVII wieku mieści się muzeum sztuki Roger-Quillot, przedstawiające w ośmiu salach historię sztuki Europy i Owernii, od Średniowiecza do początku XX wieku.  

Na uwagę w tej części miasta zasługują także prywatne rezydencje z konstrukcją ryglową z wewnętrznymi dziedzińcami, stare sklepiki ze sklepieniami łukowymi zbudowane z kamienia wulkanicznego pochodzącego z Volvic.

Clermont Ferrand to również światowa stolica opon.

W 1830 r. notariusz o nazwisku Aristide Barbier, znalazł się, w wyniku trudności finansowych, niemalże na skraju bankructwa. Zdecydował się wówczas wejść w spółkę ze swym kuzynem Edouardem Daubrée, i otworzyć w Clermont fabrykę maszyn rolniczych. Pierwsze lata działalności były bardzo dochodowe, ale z czasem fabryka zaczęła podupadać. W 1886 r bracia André i Edourad Michelin, wnukowie notariusza, przejęli rodzinny interes i po raz pierwszy zastosowali metody naukowe w produkcji przemysłowej. Nowi szefowie posiadali zdolności przewidywania potrzeb klientów oraz analizy rynku, stawiając na ciągłe udoskonalanie swoich produktów. W 1891 r wypuścili na rynek pierwsze wymienne opony rowerowe, cztery lata póżniej opony samochodowe, a w 1923 opony niskociśnieniowe „Confort”. Dalszy rozwój fabryki doprowadził do opracowania w 1998  rewolucyjnych opon  z rozwiązaniem Pax System, pozwalającym na jazdę na oponie bez ciśnienia.

Dlatego podczas pobytu w Clermont warto również odwiedzić fabrykę Michelina.

oraz sklepik Espace Michelin, nawiązujący do Bibenduma, sympatycznej maskotki fabryki, uznanej w 2000 r. za najlepszy światowy logotyp X., znajdujący się przy placu de la Victoire

Na peryferiach Clermont, miłośnicy stacji termalnych mogą odwiedzić Royat, renomowaną stację termalną, zawierającą ośrodek SPA, uzdrowisko i kąpielisko termalne.

Volvic, inna miejscowość w pobliżu Clermont Ferrand słynie z wysokiej jakości wód, bogatych w minerały z wulkanicznych skał. 

 

Vulcania

Europejski Park Wulkanizmu jest parkiem tematycznym poświęconym wulkanom i zjawiskom wulkanicznym, położony na terenie wygasłego pasma wulkanicznego Chaîne des Puy w Masywie Centralnym. Znajduje się na terenie gminy Saint-Ours-les-Roches, około 15 km na zachód od Clermot-Ferrand Głównym jego architektem był Austriak Hans Hollein. Park jest harmonijnie wkomponowany w krajobraz, większość sal znajduje sie pod ziemią, jedynie stożek wulkaniczny-symbol parku-oraz budynek restauracji znajdują się na powierzchni. Pozwala on na dokonanie niezapomnianej podróży do wnętrza ziemi, do serca wulkanów, a głównie do do wnętrza małego wulkanu Lemptégy znajdującego się pod gołym niebem, z którego wydobywano żużle, co pozwoliło na odsłonięcie jego niezwykłej struktury wewnętrznej. Zwiedzanie tego Centrum Wulkanizmu, naturalnej wielkości, jedyne tego typu w Europie, uzupełnia dodatkowo w sezonie letnim nocny spektakl odtwarzający erupcję wulkanu.

Od 2007 nowy park Vulcania stawia sobie za cel połączenie wiedzy, atrakcji i emocji.

Nie odchodząc od swojego pierwotnego powołania- europejskiego centrum wulkanizmu-, pragnie przyciągnąć uwagę zwiedzających, wprowadzając dreszcz emocji.

Odkrycie geologii i wulkanologii jest przeżywane jako pasjonująca przygoda. Wśród licznych atrakcji, makieta o rozmiarach 120 m2 przedstawia wszystkie wulkany Owernii, podczas gdy dynamiczne kino 4 D z efektami specjalnymi prezentuje hipotetyczne przebudzenie Olbrzymów Owernii.

Około sto metrów dalej, kamieniołom żużlu wydrążony w małym wulkanie Lemptégy podczas Drugiej Wojny Światowej, pozwala na poznanie jego niezwykłej struktury wewnętrznej. Szlak prowadzący przez Puy de Lemptégy (oznaczony tablicami), pozwala również odkryć bogatą przyrodę tego regionu. Można tu zobaczyć popioły wulkaniczne, złoża zastygłej lawy oraz bomby wulkaniczne.

To jedyne w Europie miejsce proponuje również atrakcję w postaci windy dynamicznej z wybuchami i wstrząsami, a letnie noce są roziskrzone dzięki widowisku pirotechnicznemu.

Monts Dômes (Chaîne des Puys)

Rozciągający się z północy na południe, równolegle do uskoku odgraniczającego równinę Limagne, łańcuch les Puys obejmuje około 80 wulkanów, których najwyższym szczytem jest puy de Dôme (1465 m n.p.m.) Kształty tych młodych wulkanów są doskonale zachowane, na przykład le puy de Côme. Ich aktywność wulkaniczna jest datowana na czwartorzęd. Najstarsze erupcje miały miejsce 70 tysięcy lat temu, a najmłodsze mniej niż 8 tysięcy.

Chaîne des Puys powstał w wyniku aktywności tektonicznej związanej z ruchem płyt afrykańskich i europejskich. W środku trzeciorzędu, około 35 milionów lat temu, w wyniku orogenezy alpejskiej powstały góry centralnej Europy, wypiętrzyła się wyżyna Dômes (plateau des Dômes) i stopniowo uformował się długi uskok Limagnes.

Ta grupa wulkanów o łagodnych liniach jest rozmieszczona wokół szczytu puy de Dôme, niczym nieruchomej potęgi, można wśród nich wyróżnić stożki z kraterem, kopuły bez widocznego krateru i stożki z zastygłą lawą, o unikalnej geomorfologii, niezwykle dobrze zakonserwowane. Stanowią one wzgórza o różnej wysokości porośnięte lasami lub wrzosowiskami, na których często pasą się owce. Tereny pastewne mają na celu zachowanie sylwetek wulkanów, tak, aby odkryte przestrzenie nie zostały stopniowo skolonizowane przez szybko rosnące świerki i jedlice Douglasa.

Puy de Dôme (1465 m.n.p.m.), najwyższa z formacji wulkanicznych łańcucha les Puys, symbol departamentu noszącego jego nazwę, dominuje nad krajobrazem dzięki swojemu charakterystycznemu, zaokrąglonemu szczytowi. Każdego roku przybywa tu 450 000 zwiedzających, aby podziwiać wyjątkowe panoramiczne widoki, które rozciągają się na szerokości 360°. Jest on przykładem wulkanu peleańskiego bez widocznego krateru, kopuły wulkanicznej, powstałej w wyniku powolnego wypływu lepkiej lawy.

Puy de Dôme, jako najwyższa i najbardziej widoczna kopuła w łańcuchu les Puys, odgrywa znaczącą rolę w zrozumieniu procesów wulkanicznych i historii geologicznej regionu.

Chociaż Puy de Dôme jest uważany za uśpiony, nie jest wygasły. Termin „uśpiony” wskazuje, że wulkan nie wybuchł w niedawnej historii, ale potencjalnie może stać się aktywny ponownie w przyszłości. Jego obecny stan charakteryzuje się brakiem niedawnej aktywności wulkanicznej, a ostatnie erupcje miały miejsce tysiące lat temu.

W 2008 Le puy de Dôme dołączył do zamkniętego kręgu pięciu miejsc oznakowanych mianem „ Grands Sites de France”. Ten znak gwarantuje, że będzie on chroniony i zarządzany według zasad zrównoważonego rozwoju. Zgodnie z tym, prowadząca do jego szczytu kolejka zębata została zrealizowana bez ingerencji w kształt wulkanu, a stacja docelowa na szczycie jest ukryta pod ziemią. Otwarta przez cały rok kolejka dowozi w ciągu piętnastu minut 200 pasażerów na szczyt.

Puy de Dôme jest miejscem o znaczeniu historycznym i kulturowym od czasów starożytnych. W okresie galijskim wulkan był uważany za miejsce święte. Rzymianie później docenili jego znaczenie, a jedną z najbardziej znanych pozostałości z tej epoki jest Świątynia Merkurego, która została zbudowana na szczycie Puy de Dôme. Świątynia była poświęcona Merkuremu, rzymskiemu bogu handlu i podróży, i była ważnym miejscem religijnym i ceremonialnym. Wykopaliska archeologiczne ujawniły ruiny tej świątyni i innych rzymskich budowli, co wskazuje na znaczenie tego miejsca w rzymskich praktykach religijnych.

Znaczenie celtyckie: Przed okresem rzymskim miejsce to było związane z plemionami celtyckimi, które czciły naturalne miejsca, takie jak Puy de Dôme. Celtowie często uważali wysokie miejsca, takie jak góry i szczyty wulkaniczne, za święte, a wybitne miejsce Puy de Dôme w krajobrazie czyniło je ważnym miejscem rytuałów i ceremonii.

Dojazd drogą D 68, która po wjechaniu z La Font-de-l’Arbre dociera do płatnej drogi prowadzącej na szczyt Puy de Dôme

Le Puy de Pariou (1209 m.n.p.m.)

W tym samym sektorze przełęczy Goules wznosi się puy de Pariou, najlepiej znany z wulkanów Owernii z uwagi na swój regularny kształt i harmonijne proporcje krateru, mierzy on sto metrów głębokości, i lustruje w doskonały sposób typ wulkanu strombolijskiego, wznoszącego się wokół komina erupcyjnego i wyrzucającego z głębi ziemi lawę, popiół i skały wulkaniczne.

Ze szczytu Pariou, na wysokości 1209 m.n p.m., można kontemplować fascynujący widok na środkową część pasma górskiego.

Najlepiej zostawić samochód przy drodze D 941B, w odległości 500 m od źródła, w kierunku Pontgibaud i udać się w dalszą drogę pieszo (1,5 godz marszu, tam i z powrotem) szlakiem na lewo. Wysokość 1209 m n.p.m.

Po ominięciu ściany pierwszego krateru (z niego pochodzi lawa tworząca przełęcz, która przecina drogę do Orcines), docieramy do drugiego krateru. Jest to imponujący lejek o średnicy 950 m i głębokości 96 m. Ze szczytu krateru rozciągają się wspaniałe widoki na góry Dôme.

 A jeśli wystarczy wam czasu, możecie również wejść na Puy de Sancy, Puy de la Vache, czy wybrać się nad jezioro Pavin (Lac Pavin).