ZAMKOWE WZGÓRZE W SAINT-ILPIZE

 Każdy, kto przejeżdża przez Val d’Allier, między Vieille Brioude i Lavoûte-Chilhac, może tylko zachwycić się osadą Saint-Ilpize, widoczną już z daleka dzięki górującemu nad nią zamkowi, który wznosi się niczym wartownik dumnie strzeżący wjazdu do doliny.

Osadzony wysoko na wulkanicznym szczycie nad przepływającą 150 metrów niżej rzeką Allier, średniowieczny zamek Saint-Ilpize wraz z XII wieczną kaplicą - prawdziwym klejnotem sztuki romańskiej- króluje nad dawnym średniowiecznym grodem.

Zamek-twierdza w Saint- Ilpize był w Średniowieczu ważną kasztelanią, własnością delfinów Owernii. Zamieszkały początkowo przez władców i ich poddanych, zamkowy gród szybko się rozrastał i jego mieszkańcy byli zmuszeni zacząć się osiedlać poza murami fortyfikacji, u stóp twierdzy obronnej. To tutaj, w niższej części osady, znajduje się kościół warowny św. Magdaleny (Sainte Madeleine), który powstał na fundamentach kościoła romańskiego i został rozbudowany w XIV i XV wieku. Jest on wpisany, podobnie jak kaplica zamku, na listę zabytków historycznych.

Małe średniowieczne miasteczko rozrastało się stopniowo, zajmując zbocza wzgórza zamkowego. Stanowiło ono labirynt domów ścieśnionych jeden obok drugiego, często wydrążonych w skale, z wąskimi uliczkami przeciskającymi się wzdłuż domów. Wkrótce Saint-Ilpize zajmje całe stoki aż do brzegów rzeki Allier i stanie się ważnym średniowiecznymi miastem, położonym na skrzyżowaniu szlaków handlowych, tętniącym życiem. Jest ono jednym z trzynastu miasteczek Owernii liczących dwa tysiące mieszkańców, którzy mieszkają wewnątrz murów obronnych.

Dzisiaj, dużo spokojniejsze, dawne średniowieczne miasteczko departamentu Górnej Loary jest głównym miastem gminy Saint-Ilpize, której terytorium zajmuje powierzchnię około 12 km², podzieloną pomiędzy górą i doliną. Liczy ona około dwa tysiące mieszkańców, zamieszkujących dziesięć wsi, i zajmujących się głównie uprawą ziemi oraz nielicznych winnic, których uprawa trwała do schyłku XIX wieku. Do długiej tradycji winiarskiej tego regionu nawiązuje konserwatorium dawnych winorośli, które można zwiedzać po uprzedniej rezerwacji.

Wsie należące do gminy Saint-Ilpize zachowały w większości swój dawny charakter, można tu podziwiać średniowieczne fontanny, wodopoje, kamienne pralnie, piece  oraz kamienne krzyże i domy kryte rzymskimi dachówkami.

Niektóre z tych wsi są położone na malowniczych szlakach wędrownych, wiodących dawnymi ścieżkami, z wyjątkowymi widokami: wsie Cissac i Chazieux leżą na szlaku Aux Portes du Château (U Wrót Zamku), z punktem wyjścia przed merostwem Saint Ilpize i szlaku Seniquette (circuit de Seniquette). Wśród innych szlaków turystycznych przebiegających przez gminę St Ilpize na uwagę zasługują: szlak Robe de Bure i Cotte de Maille (Lniana szata i Kolczuga) oraz GR 470 Sources et Gorges de l’Allier (Źródła i Przełomy Allier).