Saugues jest stolicą szczególnej krainy- Margeride, masywu górskiego należącego do Masywu Centralnego, położonego na pograniczu trzech departamentów : Cantal, Górnej Loary i Lozère, u wrót dawnej prowincji francuskiej -Gévaudan, która zasłynęła ze zgubnych skutków zamieszkującej jej legendarnej « bestii z Gévaudan ».
Saugues to również miasteczko położone na Via Podensis, jednym z najstarszych szlaków prowadzących do Santiago de Compostela, zatrzymuje się tutaj co roku około 20 tysięcy pielgrzymów. Wymarzona kraina dla piechurów, słynąca również z procesji białych pokutników, która ma tu miejsce każdego roku w Wielki Piątek.
Miasteczko posiada bogate dziedzictwo kulturowe i architektoniczne, było jednym
z ufortyfikowanych miast Owernii, pozostałością tego okresu jest tzw. „wieża
Anglików”, która kiedyś stanowiła część nieistniejącego już zamku. Miejscowy
kościół zawiera liczne dzieła sztuki, między innymi romańską Madonnę Owernii.
Margeride to rozległy masyw górski, stanowiący długi granitowy kręgosłup łączący departamenty Lozère i Cantal. Grzbiety górskie porastają gęste lasy sosnowe i jesiony. To właśnie te lasy położone między Saugues i Védrines-Saint-Loup napawały kiegdyś miejscową ludność trwogą. W latach 1764-1767 tajemnicza „Bestia” dokonywała tutaj spustoszeń, napadając na mieszkańców, ponad sto osób padło jej ofiarą. 19 czerwca 1767 wieśniak Jean Chastel zabił w Auvers zwierzę przypominające olbrzymiego wilka, od tej pory ataki ucichły.
Bestia z Gévaudan stanowi źródło fascynującej ikonografii, opowieści, legend, piosenek, filmów. Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej o tej owianej legendą historii i zgłębić jej tajemnicę oraz przenieść się w mrożącą krew w żyłach atmosferę XVIII wieku, koniecznie odwiedźcie poświęcone jej muzeum „Musée fantastique de la Bête du Gévaudan”.
Historia Saugues
Saugues należało niegdyś do krainy zwanej Gabalum, dzisiaj
Gévaudan. Jej mieszkańcy, Gabales, żyli w lasach, które porastały niemalże całe
jej terytorium.
Za czasów Juliusza Cezara, Gabales znajdowali się pod
panowaniem Arvernes. Jak głosi legenda, w 50 r. p.n.e., Juliusz Cezar przybył ze
swoim wojskiem do Saugues, które nazywało się wówczas « Salgacum ». Po upadku
cesarstwa rzymskiego w 476, « Salgacum » przeszło pod panowanie Wizygotów, a
następnie Franków. Po śmierci Clovisa I terytorium zostało przekazane Clotaire’owi
I.
Przez pięć lat, od 725 do 730, terytorium Sauges było ofiarą
najazdu Saracenów i Mauretańczyków, którzy palili za sobą wszystko. Stąd nazwa
jednej z ulic miasteczka « ulica Mauretańczyków ».
Koniec wojny stuletniej pogrążył ludność w klimacie
niepewności, najemni robotnicy zostali pozbawieni pracy, mieszkańcy odbudowywali
zamki, fortece, umacniali fortyfikacje. W XIV wieku region liczył ponad 30
fortec i był przygotowany na odparcie najemnych wojsk angielskich.
W 1788. dotknął miasto wielki pożar spowodowany ogniem z pieca
publicznego, który rozprzestrzenił się na całe miasteczko, niszcząc doszczętnie
niemalże wszystkie domy, kościół, zamek, szpital, klasztor. Mieszkańcy znaleźli
schronienie na cmentarzu. Ponad sto rodzin straciło dach nad głową.
Pożar zrujnował całą populację rzemieślników tkaczy, kapeluszników i garbarzy.
Wieża Anglików (La Tour des Anglais)
Zbudowane w późnym Średniowieczu, miasteczko Sauges (dawniej « Salgue ») było jednym z siedmiu ufortyfikowanych miast prowincji
wicehrabstwa Gévaudan, które w X wieku zostało odstąpione królowi Św. Ludwikowi
IX (1258).
W XII wieku, Saugues, podlegało władzy księcia de Mercoeur i
to właśnie z tego okresu pochodzą główne fortyfikacje miasteczka, wśród których
znajduje się słynna kwadratowa wieża, nazywana Wieżą Anglików, która stanowiła
część przylegającego do niej zamku, zniszczonego przez pożar 4 i 5 września
1788, podobnie jak prawie całe centrum miasteczka. To kamienie pochodzące z murów zamku posłużyły
do odbudowy spalonych domów. Ocalała jedynie wieża « la Tour du Seigneur »
(Wieża Władcy). Jej solidne mury świadczą o tym, jak ciężkie walki staczał Gévaudan
podczas Wojny Stuletniej (1160-1259 et 1337-1453) z Anglikami, a następnie
podczas wojen Religijnych (koniec XVI wieku).
Nazwa wieży Anglików wywodzi się z roku 1380, kiedy to
konetabl Bertrand Duguesclin został tu wysłany przez Karola V z misją
wypędzenia stąd « Anglików »- rabusi, którzy oblegali miasto Saugues,
wymuszając okup od jego mieszkańców.
W latach 70 tych dzięki władzom miejskim, merowi,
Jean-Claude Simonowi i Lucienowi Giresowi, miejscowemu artyście, wieża ożyła. Jej
wnętrza oferują dzisiaj zwiedzającym wielkie freski, ukazujące między innymi
prace leśne, dawne zawody. Z tarasu wieży roztacza się piękny widok na Margeride,
krainę osławioną przez Bestię z Gévaudan.
Bractwo białych pokutników w Saugues, posiadało
początkowo150 członków, wśród których znajdowali się możnowładcy,
przedstawiciele wpływowych rodzin miasta, kanonicy z St Médard, a także księża
zagraniczni. Pomimo późniejszej likwidacji kongregacji i bractw, stowarzyszenie
w Saugues nie przestało istnieć, organizując od 1803 roku ceremonie i procesje,
które mają miejsce do dziś. Każdego roku w Wielki Piątek przyciągają one rzesze
wiernych i turystów.
Od XIX wieku Saugues słynie z rolnictwa i pasterstwa, zbocza wzgórz Margeride, położone w sercu dawnego Gévaudan, sprzyjają wypasowi owiec i krów oraz uprawie zbóż.
Kraina Margeride,
podobnie jak reszta departamentu Górnej Loary, to również bogate dziedzictwo
kulinarne, warto zatem, przebywając tutaj, skosztować lokalnych specjałów,
jedną z najstarszych restauracji jest „Une Table en Gévaudan », dawniej
zwaną « La Terrasse », która istnieje w Saugues od 1795.
W miasteczku odbywa się również latem, na początku sierpnia
słynny Festiwal Muzyki Celtyckiej, zrzeszający znanych artystów z całej Francji.
Na granicy departamentów Lozère i Cantal wznosi się góra Mouchet (1465m)., jeden ze szczytów masywu Margeride, który podczas II wojny światowej stał się ośrodkiem Ruchu Partyzanckiego 1944.
Góra Mouchet (Mont Mouchet) o wysokości 1497 m.n.p.m.
należy do masywu górskiego Margeride. Położona na pograniczu departamentów Cantal,
Górnej Loary i Lozère, stanowi miejsce, które odegrało niezwykle ważną rolę podczas
II wojny światowej. To w tutejszych lasach od maja 1944 roku ukrywał się jeden
z pięciu największych oddziałów partyzantki francuskiej, który, pod dowództwem
pułkownika Gasparda, staczał zaciekłe boje z batalionem niemieckim. 10 i 11
czerwca 1944, 2200 żołnierzy Wehrmachtu dokonało natarcia, wypierając
partyzantów z zajmowanych pozycji na górze Mouchet. Pomimo ciężkich strat
poniesionych w krwawych walkach z wrogiem, partyzanci, wycofując się znaleźli
schronienie w „Szańcu Truyère”, i kontynuowali walkę z wrogiem na terenie całej
Owernii, aż do wyzwolenia Francji.
Z poparciem
generała de Gaulle’a, 9 czerwca 1946 odsłonięto tutaj pomnik upamiętniający
ruch oporu na górze Mouchet i poległe ofiary. Jego autorem jest paryski
rzeźbiarz Raymond Coulon. Każdego roku w czerwcu ma tu miejsce
uroczystość oddania hołdu poległym podczas wojny partyzantom.
Na górze Mouchet znajduje się również Muzeum Ruchu Oporu,
zainugurowane 8 maja 1989 roku, sfinansowane przez Państwo i Radę Regionalną
Owernii. Wcześniejsze muzeum mieściło się w dawnej leśniczówce, w której
podczas wojny znajdował się sztab generalny Francuskich Wewnętrznych Sił
Zbrojnych, i która została zniszczona podczas walk z wrogiem i odbudowana po
wyzwoleniu.
W muzeum zgromadzono niezwykle interesujące materiały i dokumenty ukazujące sytuację Francji w 1939, cztery lata okupacji niemieckiej, Gestapo, Deportację, Ruch Oporu itd. Film odtwarza walki stoczone na górze Mouchet, w okolicach Saugues i Truyère. Czas zwiedzania- około 1 godzina.
